Onderzoek Posts

8 gedragingen van schoolleiders die een veranderproces naar succes leiden

(Tekst – Kelly Thyssen, Lana Dekoning & Jan Vanhoof)

Onderwijs is voortdurend in verandering. Een waarheid als een koe. Veranderprocessen zijn dan ook noodzakelijk voor scholen om hun kwaliteit te kunnen blijven garanderen. De verantwoordelijkheid voor het ontwikkelen, evalueren en bijsturen van kwaliteitsvol onderwijs ligt in de schoot van de scholen zelf. Dat is niet niets! Er rust dus een heel erg grote verantwoordelijkheid op de schouders van de schoolleiders.

Tijdens een veranderproces zijn er heel wat actoren die het proces kunnen dwarsbomen, van leerkrachten die liever niets veranderen tot collega’s die elke week iets nieuws uitproberen en nooit tot implementatie komen. Als schoolleider moet je het hele spectrum aankunnen en in goede banen leiden. Uit onderzoek blijkt dat het gedrag van schoolleiders cruciaal is in het al dan niet slagen van een veranderproces. Maar wat is dit gedrag dan precies? Hoe kan je je best gedragen tijdens een veranderproces? Met welke actoren dien je rekening te houden?

Is meten altijd weten?

Is meten altijd weten?

(Tekst – Leen Catrysse)

‘Meten is weten’ wordt vaak wel eens gezegd, maar is dat wel altijd zo? Als het gaat om het gewicht of de lengte van iemand, dan is wat we meten inderdaad vaak in overeenstemming met de realiteit (al kan er wat variatie zitten op verschillende meetinstrumenten). Maar stel nu dat ik je zou vragen om mij te vertellen hoe je een bepaalde leeractiviteit hebt aangepakt, wat je precies deed, waarom je dat deed, …? Dan vind je dat wellicht een erg moeilijke vraag om te beantwoorden en we kunnen dat minder exact gaan meten. Daarom gaan wij als onderzoekers op zoek naar verschillende manieren om leren zo waarheidsgetrouw mogelijk te meten. Dit is belangrijk omdat wij op basis van onderzoek theorie willen vormen of suggesties willen geven aan de praktijk, maar om dit te doen moeten we zeker kunnen zijn dat wat we meten de realiteit benadert en dus dat meten wel degelijk weten is.

Goed leraarschap door de ogen van leerlingen

Goed leraarschap door de ogen van leerlingen

(Tekst – Geert Smets & Jan Vanhoof, Universiteit Antwerpen)

Vanuit pedagogisch oogpunt en binnen het kader van schooleffectiviteitsonderzoek werd reeds uitgebreid onderzoek verricht naar kenmerken waaraan een leraar best voldoet om het beste uit zijn leerlingen te halen. Maar wat vinden die leerlingen zelf? Hoe zien zij hun ideale leraar? Zijn er verschillen tussen jongens en meisjes? En denken leerlingen uit verschillende onderwijsvormen en verschillende leeftijden daar anders over?

Eén op vijf leerkrachten doet het niet goed (maar collega’s zeggen niets)

Eén op vijf leerkrachten doet het niet goed (maar collega’s zeggen niets)

(Uit de media – Tekst Klaas Maenhout – Journalist De standaard naar aanleiding van proefschrift Loth Van den Ouweland)

Vlaamse leerkrachten zijn streng voor elkaar. Dat leidt tot frustratie, maar er wordt niet openlijk over gepraat.

‘Tijdens een vergadering ­begon een leerkracht plots te wenen. Ze zei dat ze de leerlingen van een bepaalde klas niet meer aankon. Later bleek dat ze ook in “gemakkelijke klassen” problemen had met klasmanagement’, zegt godsdienstleerkracht Dave (39) in het doctoraat van Loth Van Den Ouweland (UAntwerpen). ‘Het probleem sleepte eigenlijk al drie jaar aan. De leerlingen waren er het slachtoffer van.’

Werkplekleren stimuleren: Dé 6 (werkplek)factoren

Werkplekleren stimuleren: Dé 6 (werkplek)factoren

(Tekst – Emke Op ’t Eynde)

De snelheid van verandering en de nieuwe ontwikkelingen die eigen zijn aan het leven van vandaag maken het uitermate belangrijk om te blijven leren. Zowel voor organisaties als voor hun werknemers is levenslang leren noodzakelijk om een rol te kunnen blijven spelen in een hoogst concurrentiële markt. Werkplekleren wordt, in de praktijk en in onderzoek, naar voren geschoven als mogelijke oplossing. Hierbij worden arbeidssituaties gezien als omgevingen waarin werknemers, vaak onbewust, leren. Onderzoek toont aan dat zowel persoonlijke factoren als werkplekfactoren een invloed hebben op dit werkplekleren. In deze bijdrage ga ik, op basis van onderzoek, dieper in op één kant van de medaille: Wat kan de werkplek doen om werkplekleren te stimuleren/faciliteren?

Hoe geraak je als leerkracht of directeur aan wetenschappelijke bronnen? 3 mogelijkheden

Hoe geraak je als leerkracht of directeur aan wetenschappelijke bronnen? 3 mogelijkheden

(Tekst – Aster Van Mieghem)

Op school kunnen er zich situaties voordoen waarbinnen je als leraar en directeur al eens graag over het muurtje zou gaan kijken om te zien hoe leraren en directieleden hier in andere scholen mee omgaan. Het ontbreekt echter vaak aan tijd om dit werkelijk te doen. Toch zijn er ook andere manieren om informatie te bekomen die kunnen bijdragen aan het oplossen van een probleem. Als onderwijsonderzoekers zijn wij namelijk ook geïnteresseerd in hoe leraren en directieleden situaties aanpakken en trachten wij deze informatie kritisch te bekijken en te bundelen in overzichtelijke rapporten of wetenschappelijke artikels.

8 onontbeerlijke competenties in een STEM-beroep

8 onontbeerlijke competenties in een STEM-beroep

(Tekst – Haydée De Loof)

De competenties van een STEM-professional

Dat je als STEM-professional best over goede vakkennis beschikt en een inhoudelijk expert bent in je domein, is zo klaar als een klontje. Niemand zit natuurlijk te wachten op een bouwkundig ingenieur die niet weet waar hij of zij mee bezig is. Toch is inhoudelijke vakkennis niet de enige belangrijke competentie die je als STEM-professional dient te bezitten.

Sterk netwerk of ‘lone wolves’? Datagebruik bij leraren

Sterk netwerk of ‘lone wolves’? Datagebruik bij leraren

(Tekst – Roos Van Gasse)

(Gebaseerd op “The drivers and dynamics of data use interactions. Unpacking teacher collaboration.”)

Feest! Op 7 mei 2018 verdedigde ik mijn proefschrift. Tijd om uit mijn veilige onderzoekers-schulpje te komen en de wereld te laten kennismaken met mijn onderzoek. De échte wereld weliswaar; familie, vrienden, kennissen. En nu ook iedereen die deze blog leest. In wat volgt doe ik de hoofdlijnen van mijn proefschrift bondig uit de doeken.

Vijf dingen die kunnen misgaan wanneer je onderzoek doet in een social lab

Vijf dingen die kunnen misgaan wanneer je onderzoek doet in een social lab

(Tekst – Margot Chauliac & Leen Catrysse)

Na weken, maanden van voorbereiden en sleutelen aan het opstellen van je experiment is het dan eindelijk zo ver: je eerste proefpersoon komt langs! Het startpunt van een hopelijk succesvolle dataverzameling. Bij het afnemen van experimenten heb je waarschijnlijk een beeld gevormd van wetenschappers in lange witte jassen, een veiligheidsbril en een laboratorium met veel buisjes en chemische stoffen; maar het hoeft niet altijd zo te zijn.

Samen arbeidsrijp. Hoe school, jongere en bedrijf er samen voor zorgen dat geleerd kan worden op de werkvloer.

Samen arbeidsrijp. Hoe school, jongere en bedrijf er samen voor zorgen dat geleerd kan worden op de werkvloer.

(Tekst Jetje De Groof, Promotoren Piet Van den Bossche, David Gijbels, Bart Wille, Eva Kyndt)

Vlaanderen maakt zich op voor de invoering van een systeem van duaal leren. Vanaf schooljaar 2018-2019 zullen jongeren die voor duaal leren kiezen een volwaardige kwalificatie kunnen behalen in een leertraject waarin ze het merendeel van de competenties (streefdoel 60%) op de werkvloer verwerven. De Conceptnota Duaal Leren bis (2015) stipuleerde dat de klassenraad aan geïnteresseerde leerlingen een advies dient te leveren over hun ‘arbeidsbereidheid’ en ‘arbeidsrijpheid’, die als belangrijke succesfactoren beschouwd worden om het duale leertraject met vrucht af te werken.

Maar wat betekent het om arbeidsbereid en/of arbeidsrijp te zijn in de specifieke context van duaal leren? Op welke dimensies moet de klassenraad zijn advies baseren?